Blog

Met de beste bedoelingen

09:42, 09 december 2015
dBos
Lezen is van ongelooflijk belang voor de ontwikkeling van kinderen. Daarover is iedereen het eens. Lezen stimuleert de creativiteit, geeft kinderen een bredere horizon en bevordert het empathisch vermogen.Vrij lezen vergroot de woordenschat als niets anders. En vlot kunnen lezen is de beste basis voor goede studievaardigheden en zelfredzaamheid in de maatschappij.
Om het kinderen makkelijker te maken met boeken in aanraking te komen, zijn op veel plaatsen Schoolbiebs ingericht als lokale afdeling van de Openbare Bibliotheek. De bedoeling is dat in 2020 95% van de kinderen via de Bibliotheek op School leest. Met de inrichting van Schoolbiebs is veel geld gemoeid, maar de overheid subsidieert dit middels De Kunst van Lezen. Een heel goed initiatief, waar kinderen veel baat bij hebben en dat met de beste bedoelingen in het leven is geroepen. Toch zijn er wel wat kanttekeningen te plaatsen bij deze ontwikkeling.

Allereerst gaat het inrichten van Schoolbiebs bijna overal samen met het sluiten van wijkfilialen van de Openbare Bibliotheek, als bezuinigingsmaatregel. Dat is ten nadele van ouderen, pubers en ouders met kinderen tot vier jaar, die niet meer in hun eigen buurt terecht kunnen.
Er zijn echter ook nadelen voor de schoolgaande jeugd zelf. Op veel scholen mogen de kinderen de boeken niet mee naar huis nemen en reikt de leestijd niet verder dan de 15 minuten vrij lezen die veel scholen hebben ingericht. In vakanties en weekeinden valt er sowieso niets te lenen. Maar erger, de collecties op scholen zijn noodgedwongen veel beperkter dan de achtergrondcollectie van de Openbare Bibliotheek. Noodgedwongen vanwege ruimtegebrek en beperkte financiële middelen. Door het opheffen van wijkfilialen komen kinderen amper nog in een gewone bibliotheek. De gang naar de bibliotheek is daarmee niet meer vanzelfsprekend en doet vrezen voor gedrag in de toekomst. Maar erger, kinderen krijgen daardoor niet meer te maken met het brede aanbod van jeugdliteratuur. Zij moeten het doen met de schralere collecties bestaande uit klassiekers, prijswinnaars en populaire boeken. Er bestaan speciale advieslijsten voor de Bibliotheek op School.

Helaas is er nog een groep die ernstig te lijden heeft onder de huidige ontwikkelingen en dat zijn de kinderboekenauteurs. Tot voor kort bestond hun inkomen in belangrijke mate uit de leenrechtvergoeding voor hun boeken bij de bibliotheek. De meeste scholen registreren uitleningen echter niet en dragen daar vervolgens ook  geen leenrechtvergoeding over af. Dat maakt het voor kinderboekenschrijvers steeds moeilijker het hoofd boven water te houden. Maar erger is ook voor hen, dat door de Bibliotheek op School ook zij en met hen de uitgevers, te maken hebben met de inkrimping van het aanbod. Boeken die niet op de advieslijsten voor de Schoolbiebs terechtkomen, hebben zeker in de toekomst amper kans succesvol te worden.

De Nederlandse jeugdliteratuur heeft lange tijd groot aanzien gehad in de wereld. Door deze ontwikkeling met Schoolbiebs dreigt dit alles teniet gedaan te worden. Het gehele brede aanbod loopt kans te verdwijnen en boeken zullen nog meer dan nu al het geval is afgerekend worden op uitsluitend commerciële gronden.
Het betekent dat we met de jeugdliteratuur in een neerwaartse spiraal zitten waarbij schrijvers steeds moeilijker van hun werk kunnen rondkomen en er meer en meer populaire boeken zullen verschijnen. Steeds meer boeken van minder auteurs zogezegd. Nu is er met populaire boeken niets mis, maar wilden we kinderen eigenlijk juist niet wat rijkers meegeven? Was niet juist het kunnen kiezen uit een heel breed aanbod het unieke van de openbare bibliotheek?



2011

2010

Nieuws

E-learning: leesbevordering

Voor E-wise ontwikkelde ik een nascholingscursus over leesbevordering voor leerkrachten in het basisonderwijs. Je kunt de cursus vanaf september volgen. Lees meer...

Drie keer raak!

Kijk, normaal ben je blij met één boek in een selectie, maar met drie titels in een top 25 staan, voelt wel heel bijzonder! Lees meer...

Free run is Leestip Jonge Jury

Yeah! Wat een gaaf nieuws! 'Free run' is een van de Leestips van De Jonge Jury en met deze tips wordt een half jaar campagne gevoerd: er komen posters, lesbrieven en natuurlijk ben ik er op 7 juni bij tijdens de Dag van de Jonge Jury. Lees meer...

Haas is de stad

​Voor Kleuteruniversiteit maakte ik het project 'Haas in de stad' rondom alles waar je in een grote stad maar mee te maken kunt krijgen. Lees meer...